Lang werden psychiatrische patiënten bestempeld als demonen of zotten. Ze werden opgevangen in psychiatrische gevangenissen, ver van de normale wereld. Die tijd is gelukkig voorbij, maar nog steeds delen we onze psychische gezondheidsproblemen niet graag met anderen. Zou het kunnen dat deze negatieve houding leidt tot een slechtere gezondheidszorg voor psychiatrische patiënten? Katrien Adriaensen, huisarts in opleiding, onderzocht het in haar masterscriptie.
Stigmatisering is een proces waarbij een persoon gereduceerd is tot iemand waarmee iets mis is. Uit de internationale literatuur blijkt dat huisartsen psychiatrische patiënten net zoveel stigmatiseren als de rest van de bevolking. Bovendien laten huisartsen zich misleiden door dat stigma bij de zorg voor deze patiënten. Hoewel psychiatrische patiënten vaker op consultatie komen bij de huisarts, is hun fysieke gezondheid minder goed dan die van andere patiënten. Hoe komt het dat huisartsen dit niet zien of aanpakken?
Extra opleiding
Enerzijds blijkt dat huisartsen bepaalde klachten van psychiatrische patiënten, bijvoorbeeld hoofdpijn, gemakkelijk toeschrijven aan hun psychiatrische aandoening. Deze klachten onderzoeken ze dan minder uitgebreid dan bij andere patiënten. Anderzijds blijkt dat psychiatrische patiënten hun fysieke klachten niet snel spontaan vermelden, terwijl ze daar tijdens de regelmatige consultaties om herhaalvoorschriften de kans toe hebben. Tot nog toe werd er in België geen onderzoek gedaan naar stigmatisering van psychiatrische patiënten door huisartsen. Katrien Adriaensen bracht daar verandering in. Ze ging in gesprek met huisartsen in Vlaanderen en stelde vast dat ook Vlaamse artsen een stigma ervaren tijdens de dagelijkse praktijk: ze kampen met vooroordelen en geven een negatief label aan de patiënt. Bovendien ervaren ze allerlei problemen in de zorg voor psychiatrische patiënten, zoals een gebrek aan kennis en ervaring of de extra tijd die zulke patiënten vragen. Ook de samenwerking met de psychiater verloopt soms moeizaam. Als mogelijke oplossingen voor het probleem van stigmatisering suggereren huisartsen extra opleiding en een vergoeding voor langdurige gesprekken.
Katrien Adriaensen nam deel aan de Vlaamse Scriptieprijs 2011. De volledige scriptie kunt u nalezen op www.scriptiebank.be.
Standpunt van het KeM vzw
De resultaten van de scriptie tonen aan dat de huidige projecten in het kader van het artikel 107 m.b.t. de geestelijke gezondheidszorg noodzakelijk zijn om de brug tussen de residentiële psychiatrische zorg en de ambulante zorg te slaan. Er is nood aan een vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg, want blijkbaar leeft er niet alleen bij de brede bevolking een taboe op psychiatrische zorg, maar ook bij de huisartsen. In de toekomst zullen steeds meer psychiatrische patiënten buiten de muren van een instelling aangepaste zorg krijgen. Het is daarbij belangrijk dat er een goede en vlotte samenwerking ontstaat tussen de psychiaters en de huisartsen. Ook de gezinsleden en andere familieleden van de psychiatrische patiënten mogen hierbij niet uit het oog verloren worden. Deze personen leven dagelijks of op regelmatige basis samen met deze personen en dienen daarom extra ondersteund te worden.
Bron: Knack.be, 30 januari 2012
Over Françoise