Regelmatig ontvangen wij vragen over de Vlaamse zorgverzekering. Het is voor heel wat personen niet duidelijk wat dit precies is en wat nu net het verschil is met gemeentelijke mantelzorgpremies. Ook professionele hulpverleners durven beide zaken al eens met elkaar te verwarren. Daarom geven we graag wat meer informatie.
Wat is de Vlaamse zorgverzekering?
De Vlaamse zorgverzekering is een maandelijkse tegemoetkoming in de niet-medische kosten voor zwaar zorgbehoevende personen. Onder niet-medische kosten vallen o.a. de kosten voor een oppas- of poetshulp, vervoersonkosten, de aankoop van hulpmiddelen … en eventueel het vergoeden van een mantelzorger. De Vlaamse zorgverzekering wordt uitbetaald door een zorgkas, in opdracht van de Vlaamse overheid. Er zijn in Vlaanderen 7 zorgkassen: de zorgkassen gelinkt aan de vijf grote mutualiteiten, de zorgkas van DKV en de Vlaamse zorgkas.
De Vlaamse zorgverzekering komt tegemoet in enerzijds de kosten voor residentiële zorg (opname in een rustoord voor bejaarden (ROB), rust- en verzorgingstehuis (RVT) of psychiatrisch verzorgingstehuis (PVT)) en anderzijds de kosten voor mantel- en thuiszorg. De tegemoetkoming bedraagt 130 euro per maand. Om recht te hebben op de Vlaamse zorgverzekering moet de zorgafhankelijke persoon aangesloten zijn bij één van de zeven zorgkassen en de jaarlijkse bijdrage (voor elke Vlaming vanaf het jaar waarin hij 26 jaar wordt) betalen. Bovendien moet de zorgafhankelijke persoon zwaar zorgbehoevend zijn (minstens 35 punten op de BEL-profielschaal of een gelijkwaardige score op een andere schaal om de zorgzwaarte te meten). Dat wordt nagegaan via een indicatiestelling of op basis van een attest van een eerdere indicatiestelling.
Verschil met mantelzorgpremies
Drie provincies (Antwerpen, Limburg en Oost-Vlaanderen) keren een mantelzorgpremie uit, evenals een groot aantal gemeenten. Deze premies worden echter vaak verward met de tegemoetkoming voor mantel- en thuiszorg van de Vlaamse zorgverzekering. Hier zetten we enkele verschillen op een rijtje:
- De Vlaamse zorgverzekering wordt uitbetaald door de zorgkassen in opdracht van de Vlaamse overheid; de provinciale mantelzorgpremies door de provinciale overheid en de gemeentelijke mantelzorgpremies door de gemeente of het OCMW.
- De tegemoetkoming van 130 euro per maand van de Vlaamse zorgverzekering wordt maandelijks gestort op het rekeningnummer van de zorgafhankelijke persoon. Wanneer deze persoon echter zijn/haar geld niet meer kan beheren en geen bankverrichtingen meer kan uitvoeren, kan de vrederechter een voorlopig bewindvoerder aanstellen. Dat kan een mantelzorger zijn, maar ook een advocaat. Deze persoon dient dan jaarlijks te verantwoorden wat er met de tegemoetkoming van de Vlaamse zorgverzekering gebeurt.
De provinciale/gemeentelijke mantelzorgpremie is een waarderingsvergoeding. Ze wordt aan de mantelzorger of aan de zorgafhankelijke persoon toegekend, afhankelijk van de provincie en de gemeente waar u woont. De provincie/gemeente kiest zelf welk bedrag er gegeven wordt, wanneer het wordt uitbetaald (maandelijks, trimestrieel, 2 keer per jaar of jaarlijks) en aan wie. Ook de voorwaarden zijn overal verschillend. - De provinciale/gemeentelijke mantelzorgpremie is een waarderingsvergoeding voor de inzet van de mantelzorger en mag vrij gebruikt worden voor o.a. de vergoeding van vervoersonkosten, een ontspannende activiteit, … De tegemoetkoming van de Vlaamse zorgverzekering is bestemd voor de niet-medische kosten van de zorgafhankelijke persoon en dient daaraan besteed te worden.
Meer info?
- Voor meer informatie over de Vlaamse zorgverzekering kunt u terecht bij de sociale dienst van uw OCMW of de dienst maatschappelijk werk of het regionaal dienstencentrum van uw ziekenfonds.
- In de volgende 2 documenten vindt u meer informatie over de criteria waaraan de zorgafhankelijke persoon moet voldoen om recht te hebben op een tegemoetkoming van de Vlaamse zorgverzekering. Er dient minstens 35 punten op 81 behaald te worden:
- BEL-foto zorgafhankelijke persoon;
- uitleg BEL-profielschaal; - Het aanvraagformulier voor de tegemoetkoming voor mantel- en thuiszorg van de Vlaamse zorgverzekering kunt u hier downloaden.
- Voor meer informatie over de gemeentelijke mantelzorgpremie kan u terecht bij de sociale dienst van uw OCMW.
- Meer informatie over de provinciale mantelzorgpremies vindt u op:
- www.provant.be/subsidies/welzijn/zorg_en_hulp/ouderen voor de provincie Antwerpen;
- www.limburg.be/dienstouderen voor de provincie Limburg (klikken op het item ‘Subsidies’);
- www.oost-vlaanderen.be/public/welzijn_gezondheid/individueel voor de provincie Oost-Vlaanderen.
Bron: Brochure ‘Mantelzorg en de gemeentelijke mantelzorgpremie in Vlaams-Brabant’, provincie Vlaams-Brabant (februari 2011)
Over Françoise