Dag van de Mantelzorg: De mantelzorger: één jaar later…

donderdag 14 juni 2012  vanaf 08.30 uur

Cultureel en Congres Centrum Sint-Pieters-Woluwe

Charles Thielemanslaan 93 - 1150 Sint-Pieters-Woluwe

Op deze dag willen wij alle mantelzorgers in de kijker zetten en hen bedanken voor hun enorme inzet.

Een organisatie in samenwerking met onze Waalse zustervereniging Aidants Proches.

Voorlopig programma

Plenaire zitting – voormiddag:

• Zelf-evaluatie van de noden van mantelzorgers als startpunt tot hulp: voorstelling van het eindrapport van het Europees project Grundtvig
• Initiatieven voor kortverblijf / respijthulp in Wallonië, Brussel en Vlaanderen
• Verlof en financiële hulp voor zorgverleners over heel het land
• Politieke ronde tafel: politieke evoluties rond (h)erkenning van de mantelzorger

Workshops – namiddag:

1. Mantelzorger en begeleiding van zorgafhankelijke bejaarden (FR)
2. Mantelzorger en begeleiding van personen met een handicap (FR)
3. Mantelzorger en begeleiding van personen met psychische aandoeningen (FR)
4. Wat na de mantelzorg? (FR/NL)
5. Grenzen van de mantelzorger (NL)

Meer informatie en inschrijven klik hier

“Al jaren ijveren het Kenniscentrum Mantelzorg (KeM) en de Waalse zustervereniging Aidants Proches voor een wettelijk sociaal statuut voor de mantelzorger dat veel ruimer is dan financiële ondersteuning. Een mijlpaal in hun inzet voor de mantelzorger kwam er op 23 juni 2011 met de eerste nationale Dag van de Mantelzorg. Deze studiedag was het gevolg van een door de Koning Boudewijnstichting gefinancierde studie over ondersteunende maatregelen voor werkende mantelzorgers. De studie resulteerde in drie wetsvoorstellen die in het federaal parlement werden neergelegd en handelen over mantelzorgperiodes als referteperiodes voor de arbeidsloopbaan en pensioenrechten, themaverloven, vrijstelling van wachtperioden voor allerhande vergoedingen, tijdelijke vrijstelling van beschikbaarheid op de arbeidsmarkt, aangepaste tijdskredietsystemen, soepele loopbaanonderbrekingen,… Maar volgens Dolf De Ridder, directeur (N.B. foutje PlusMagazineredactie: moet ‘voorzitter’ zijn) van het KeM moet er ook gefocust worden op de erkenning van en de steun voor de feitelijk verzorgende rol die mantelzorgers spelen in een meer kwetsbare positie dan zorgprofessionals. Zo pleit hij o.a. voor opname van de identiteit van de betrokken mantelzorger(s) in de medische, zorg- en welzijnsdossiers.”

Link PlusMagazine

Enter, het Vlaams Expertisecentrum Toegankelijkheid voert daarom in opdracht van de Vlaamse Overheid  een onderzoek uit dat moet leiden tot een betere organisatie van toegankelijk en aangepast vervoer in Vlaanderen, in samenwerking met IMOB (Instituut Mobiliteit van de universiteit Hasselt) en Ernst & Young. Zo willen wij de mobiliteit verbeteren van mensen met een beperking en ouderen. Daarom is het belangrijk dat we een beter zicht krijgen op hoe zij zich verplaatsen, welke knelpunten zij tegenkomen en wat hun noden zijn.

Hoe verplaatst u zich? Welk vervoer gebruikt u? Waarheen verplaatst u zich? Duiken hierbij problemen op? Welke wensen en noden hebt u op vlak van vervoer?

Hebt u moeilijkheden om u te verplaatsen of om vervoer te vinden? Wilt u dan uw stem laten horen door mee te werken aan ons onderzoek?

Hebt u zelf geen beperking of ziekte of bent u geen oudere met mobiliteitsproblemen maar wilt u de vragenlijst invullen voor iemand voor wie dat minder voor de hand ligt, dan mag dat ook.

Meewerken aan ons onderzoek kan door uzelf kandidaat te stellen via het formulier hieronder. Eind mei 2012 sturen we u dan een vragenlijst door die u online kunt invullen. Alvast dank voor uw enthousiaste medewerking.

Vragenlijst: http://www.surveymonkey.com/s/kandidaat-onderzoek-vervoer

Geachte,

Naar aanleiding van de ontmoetingsdag deze zaterdag 5 mei voor jonge mensen met dementie en hun omgeving, willen we voor het VRT Journaal graag een gezin dat hiermee te maken heeft aan het woord laten. We zijn momenteel nog op zoek naar een gezin met kinderen die een interview zouden willen geven over hun situatie en de gevolgen van jongdementie op hun gezinsleven. We begrijpen dat het een gevoelig thema is om over te praten, maar eventueel is er iemand in hulp-/familiegroep die dit graag zou doen. Kan U ons misschien verder helpen om iemand te vinden die dit zou zien zitten?

Alvast hartelijk bedankt.

Met vriendelijke groeten,

Stephanie Florizoone

VRT Research

02/741.90.32

Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie
Auguste Reyerslaan 52, 1043 Brussel

nv van publiek recht
BTW BE 0244.142.664
RPR Brussel
http://www.vrt.be/gebruiksvoorwaarden

Volgens OCMW voorzitter Sonia Van Wanseele is het belang van de mantelzorg voor de zorgbehoevende duidelijk, maar daarnaast is het ook als maatschappelijk fenomeen van grote waarde. In een eerste plaats kan het een belangrijke rol innemen wat betreft het vraagstuk van de vergrijzing en anderzijds is er ook een sociale component.

In Beersel wil men dan ook dat de mantelzorgers de erkenning krijgen die ze verdienen. De gemeente en het OCMW hebben gekozen om dit te doen door middel van de mantelzorgtoelage. Dit is een jaarlijkse toelage (op jaarbasis 120 euro) die Beerselse mantelzorgers kunnen krijgen wanneer ze iemand binnen de eigen gemeentegrenzen verzorgen.

Hoe deze mantelzorgtoelage nu kan aangevraagd worden? Het aanvraagformulier is te vinden op de website van het OCMW. Dit is eveneens te verkrijgen bij de dienst thuiszorg. Hoe de aanvraag doen? Per post, af geven aan het onthaal van het OCMW (Guido Gezellelaan Huizingen) of per mail via info@ocmwbeersel.be

Bron: Nieuwsblad.be, 27 april 2012

De afgelopen elf maanden is het aantal mensen met een handicap met een ‘dringende zorgvraag’ met 1.405 gestegen, tot in totaal 16.752. Dat blijkt uit cijfers van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap.

Lees verder: http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=GOM3PE5VD

Bron: Kort bestek Vlaamse Regering, 27/04/12

U kan het verslag van dit open en warm overleg online lezen en ook het aangepaste rapport ‘Kapstokken voor mantelzorg’. Het overleg gaf hoop dat naast de zeer vele beleidsintenties gericht op de entourage van de mantelzorgers, ook het belang van  daadwerkelijke rechtstreekse ondersteuningsinitiatieven en (h)erkenning van mantelzorgers veld wint.

Aanwezig: Griet Coppé, Dolf De Ridder, Françoise Driesens, Annick Vansevenant.

Onderwerp van gesprek: conceptnota ‘Kapstokken voor mantelzorg’, maart ’12. Griet Coppé

Globale indruk van de nota volgens KEM:

De nota bezit een sterk socio-economisch luik. Daarentegen is de ‘herkenning’ van de mantelzorger, zijn of haar participatie binnen het zorggebeuren onderbelicht. KEM wijst hierbij op de sterke versnippering, verkaveling van de gezondheidszorgers aan huis. Hierdoor is de informele coördinatie van de mantelzorger van enorm belang: niet alleen voor de kwaliteit maar ook de haalbaarheid van de zorgverlening thuis. Nog te vaak is de mantelzorger de ‘underdog’ binnen de eerstelijnszorg en komt de belasting of welzijn van de mantelzorger nauwelijks in beeld. Zoals KEM het treffend uitdrukt: mantelzorgers zijn de sans papiers van de thuiszorg.

Er moet, aldus KEM, overgestapt worden van een patiëntgerichte naar een cliëntgerichte visie waarbij ook de mantelzorger in beeld komt, als een essentiële factor. In dat kader spreekt men zelfs van een stimulans, van tools ook, om de zorg om de mantelzorger zelf in te schatten vanuit de (‘professionele’) thuisdiensten. Het gaat dus ook om dienstverlening naar de mantelzorger en niet louter om de patiënt. De volledige omgeving van zorg komt in beeld, wordt herkend en dus ook erkend, waarbij én patiënt én mantelzorger essentieel zijn.

Wat met de zorgregie van mantelzorgers?

Uiteraard is dat soms haalbaar, soms niet. Soms gewild, soms niet. Hierbij moet het antwoord komen van de mantelzorger zelf, en hoe die zijn capaciteit hiervoor inschat. In alle geval is de vraag naar het opnemen van de zorgregie een goede startvraag naar de organisatie van de thuiszorg.

Opmerkingen vanwege Griet Coppé:

• 2^de versie nota speelt hierop in. Deze versie wordt eerstdaags digitaal doorgestuurd naar KEM. De nota is gegroeid vanuit een gevoel van onvrede met de vraag naar mantelzorgpremie, voorzien vanuit de lokale overheid. Deze maatregel lijkt niet efficiënt, is geografisch niet gelijklopend, en kost uiteindelijk de lokale overheid een pak geld. Geld die voor de individuele mantelzorger eigenlijk peanuts betekent, window dressing was het woord dat we hoorden.
• Hoe kan deze bewakingsopdracht van de thuiszorg, naar de mantelzorger toe, concreet gestalte krijgen.

Conclusie van dit gespreksonderdeel:

Het potentieel van mantelzorg moet bewaakt worden. Dat 20% van mantelzorgers aangeeft overbelast te zijn, is zorgwekkend. Hiervoor moet ook de mantelzorger ‘in beeld’ komen door de thuiszorgdiensten en moet de zorg evengoed afgestemd worden op de aanwijzingen als de capaciteit van de mantelzorger. Tevens komt hier mee in de aandacht of er vanuit de thuiszorgdiensten niet meer werk van mentale ondersteuning kan gemaakt worden tav de mantelzorger.

De precaire verhouding mantelzorger – vrijwilliger

Er is een duidelijk onderscheid tussen de inzet als vrijwilliger (zelf opgenomen engagement, kan tijdelijk, er is een statuut en vaak ook een (niet zo bekende?) vergoeding en verzekering). Mantelzorg ‘overkomt’ je, loopt door in tijd, vaak zonder stop, zonder vergoeding, statuut of verzekering. Vaak werkt de mantelzorger in de illegaliteit: denk maar aan een aantal verpleegtechnische handelingen zoals het klaarzetten van medicatie, verzorgen toilet… enz. Punten waarop men binnen de overheid in het kader van functiedifferentiatie zeer uitgetekende regeluringen kent.

Vrijwilligers zijn de ‘heilige koe’ van heel wat organisaties, mutualiteiten… , en lijkt het statuut van vrijwilliger heel wat meer voordelen op te leveren dan algemeen wordt aangenomen.

De rechten van de vrijwilliger zijn duidelijk gestipuleerd. Vrijwilligerswerk en bvb. bijverdienen is na pensionering, duidelijk omschreven.

De rechten van de mantelzorger zijn onbekend. Dit vraag anderzijds een duidelijke omschrijving van ‘wie mantelzorger is’. En dat vraagt criteria.

En nog steeds blijkt de definitie van mantelzorg naar criteria toe, enorm delicaat. Hiertoe lijkt noodzaak aan een grondig wetenschappelijk onderzoek, teneinde deze criteria vast te leggen en te kunnen toewerken naar een statuut mantelzorger.

Conclusie hier:

• Er is nood aan wetenschappelijk onderzoek om het begrip mantelzorger beter aan te kleden teneinde naar een statuut te kunnen groeien.
• Er is heel wat over patiëntenrechten, maar niets voor mantelzorgers.
• Een formalisering van ‘vertegenwoordiger van de patiënt’ dringt zich op, met daaraan ook een aantal rechten gekoppeld. Mantelzorger moet een label worden, waarachter een duidelijke inhoud en rechten mee gekoppeld worden. Zoals de zorg de patiënt dient te volgen, zouden rechten de mantelzorger moeten volgen.
• De mantelzorgpremie is vaak een doekje voor het bloeden, en ook om de voordelen van het vrijwilligerswerk niet aan te tasten. De ondersteuning nodig, moet veel structureler, grondiger en naar mentale coaching zeer gericht gebeuren. Want mantelzorgers zijn net die mensen die vaak onzichtbaar blijven en niet vlug de eigen overbelasting onder ogen willen zien.
• Beleidsintenties (zie ook bloemlezing in de nota) zijn eerder shots voor de entourage dan voor de mantelzorger zelf. Veel meer moet werk gemaakt worden van een partnership, een duidelijk erkennen en herkennen van de rol van mantelzorg binnen de thuiszorgsituatie!

En verder?

Er blijkt geen contact te zijn tussen KEM en de vakbonden. Nochtans staat ook hier heel wat op de helling ten aanzien van o.a. thematische verloven, pensioenrechten, uit- en instap loopbaan,…

De vertegenwoordigers van KEM bezorgen Annick een oplisting van hun vragen hieromtrent.

Innovatieve technologie en subsidiëring heeft soms wel raakvlakken met de residentiële setting, maar zeer weinig met de thuiszorg. Kunnen hier prioriteiten gesteld worden gezien de bedragen hiermee gemoeid?

Dag van de Zorg, boeiend… maar mantelzorg ontbrak.

Eerstelijnsgezondheidsconferentie: mantelzorgvertegenwoordigers ontbraken.

Het idee van ‘onthaaldochter’ voor demente personen om de mantelzorger respijt te geven, vonden alle aanwezigen een haalbare piste. (ik merk dat vandaag hierover een artikel in De Standaard staat, dd. 19/4/2012).

Aan de vertegenwoordigers van KEM werd gevraagd dit verslag aan te vullen, om op deze manier te groeien in visie en uitdagingen, die via politieke en sociale weg kunnen aangekaart worden binnen het beleid in Vlaanderen (toch wat Griet Coppé betreft).

85% van de 60-plussers woont in een onaangepast huis, zo bleek vorige week. In het kader van de Week van de Valpreventie stelde Griet Coppé hierover een actuele vraag in het Vlaams Parlement. Bevoegd minister, Freya Van den Bossche, beloofde om nog voor de zomer de KI- voorwaarde om te genieten van een aanpassingspremie, te schrappen. Op die manier zullen meer senioren beroep kunnen doen op deze premie.

Uit de resultaten van een grootschalig onderzoek van de Vrije Universiteit Brussel en de Hogeschool Gent, gebundeld in het boek ‘Een huis? Een thuis!’ blijkt dat 85% van de 60-plussers in een onaangepast huis wonen. 64.000 60-plussers werden ondervraagd. De meeste wonen nog zelfstandig thuis. Onder meer te veel trappen, drempels en een gebrek aan sanitair en centrale verwarming zijn pijnpunten. 21.000 Vlaamse 80-plussers hebben bijvoorbeeld geen toilet. Belangrijk om te onderstrepen is dat een meerderheid van de 60-plussers niet wil verhuizen.

“Dit onderzoek is relevant omwille van 3 redenen”, aldus Vlaams Parlementslid Griet Coppé. “In de eerste plaats staat Vlaanderen voor een grote vergrijzingsgolf. Ten tweede wil de Vlaamse Regering de senioren langer thuis laten wonen. Nu blijkt echter dat die woning vaak onaangepast is. Ten derde is woningaanpassing noodzakelijk in het kader van valpreventie. Ondanks de week van de valpreventie (nog tot 29 april), zijn nog veel senioren niet op de hoogte over het bestaan van een aanpassingspremie.”

Ook aanpassingspremie voor woningen met hoger KI

Om woningaanpassingen te stimuleren, geeft de Vlaamse regering een aanpassingspremie voor ouderen van maximaal 1.250 euro. Er is evenwel een belangrijke voorwaarde om hiervoor in aanmerking te komen: het KI van de woning mag maximaal 1.200 euro zijn. Vooral in de steden vallen veel senioren uit de boot.

Het Regeerakkoord beoogt het schrappen de KI-voorwaarde uit de regelgeving. Op vraag van Griet Coppé plakte de minister daar nu ook een datum op: voor de zomer 2012 wil ze dit laten goedkeuren door de Vlaamse Regering. “Dankzij deze aanpassing zullen meer senioren hun woning kunnen aanpassen”, licht Griet Coppé toe. “Veel senioren zijn immers wel rijk in stenen, maar arm in middelen. Anderzijds willen senioren zo lang mogelijk in eigen huis wonen. De aanpassingspremie komt tegemoet aan deze noden. Belangrijk is echter om op tijd aanpassingen aan je huis door te voeren. Concreet: voor er een zorgbehoefte is.”

Meer info over de aanpassingspremie:

http://www.bouwenenwonen.be/home/premies_en_andere_steunmaatregelen/vlaamse_verbeteringspremie

BRON: Antwoord schriftelijke vraag nr. 305, bijlage 001

Griet COPPE

Vlaams volksvertegenwoordiger (CD&V)

Lid van de Commissie Welzijn

0479 53 52 07

www.grietcoppe.be

www.zorgwekkend.be