Bovendien verwarren heel wat Belgische personen het telefoonnummer van de hulpdiensten (100) met dat van de politie (101). Hierdoor kan in noodsituaties cruciale tijd verloren gaan. Het Europees noodnummer 112 is een goed alternatief. Dit kunt u in de 27 lidstaten van de Europese Unie gebruiken in geval van een ongeval, een brand of in elke andere noodsituatie. Als u in België naar dit nummer belt, wordt uw oproep behandeld door het provinciaal 112-centrum, dat de info doorgeeft aan de bevoegde interventiedienst (politie, brandweer en/of medische hulpdiensten). Een bijkomend voordeel aan dit nummer is dat u het ook kunt vormen met uw gsm wanneer het klavier geblokkeerd is of wanneer u zich bevindt buiten het signaalgebied van uw operator.

Bron: website SOS 112, Thuiszorgkrant Kluwer nr. 11 (mei 2011), website Liever Thuis LM, VLEVA 16 februari 2012

Mantelzorgers, laat ons uit de kast komen!

Bron: Facebookbericht van Martine Vangaver

Door het automatisch monitoren van activiteiten die dagelijks worden uitgevoerd aan de hand van camera’s, bewegingssensoren en sensoren op nutsvoorzieningen (zoals water, gas en elektriciteit) zouden zorgverleners in de toekomst vroegtijdig bepaalde problemen kunnen opsporen, bijvoorbeeld een val, achteruitgang in functioneren, …

In dit kader zijn de onderzoekers op zoek naar een aantal vrijwilligers om dit systeem van sensoren uit te testen in hun woning. Om de installaties mogelijk te maken vragen ze dat de vrijwilligers aan volgende voorwaarden voldoen:

• Alleenwonende ouderen van 75 jaar of ouder (in eigen woning, serviceflat, aanleunwoning, …)
• Geen vrij rondlopende huisdieren
• Woning van beperkte grootte
• Geen langdurige reisplannen in de periode van de studie
• Geografische ligging: bij voorkeur Vlaams-Brabant en Limburgse of Antwerpse Kempen
• Cognitieve status: normaal voor de leeftijd of licht verminderd (vb. lichte cognitieve stoornis of beginnende dementie)
• Professionele of niet-professionele hulp thuis: geen of beperkt (vb. verpleegkundige komt maximaal 1 à 2 keer per week langs voor hygiënische zorg, poetshulp komt 1 keer per maand of maximaal 1 keer om de 14 dagen voor grotere onderhoudswerken). U kan het grootste deel van de activiteiten nog zelf uitvoeren en bent dus nog tamelijk actief bezig.

Naast deze voorwaarden zijn er nog een aantal technische vereisten die ter plaatse per woning worden nagegaan door technische specialisten.

Dit project werd goedgekeurd door de Commissie voor Medische Ethiek van de KU Leuven en staat onder supervisie van prof. Koen Milisen, prof. Jos Tournoy en prof. Bart Vanrumste.

De verantwoordelijkheden van de partners betrokken in dit project zijn:

• Mobilab KH Kempen, verantwoordelijk voor technische aspecten en projectverantwoordelijke
• Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschap en Dienst Geriatrie, KU Leuven: verantwoordelijk voor de inclusie en opvolging van oudere personen

Meer info? Te vinden in bijgevoegde folder of bij Els Devriendt, wetenschappelijk medewerker KU Leuven, Centrum voor Ziekte- en Verplegingswetenschap: 016/33 69 06 of els.devriendt@med.kuleuven.be.

Wie voor euthanasie kiest, doet dat vooral thuis (44 procent). Van alle euthanasiepatiënten is amper een kwart ouder dan 80 jaar. De stijging van het aantal euthanasiegevallen zou te verklaren zijn door de mediatisering (films zoals ‘Tot Altijd’ en de Koppen XL-reportage over Bart Verbeeck) en betere registratie door artsen.

Nog opmerkelijk: 85 procent van de registraties komt uit Vlaanderen. Een andere trend is dat meer en meer psychiatrische patiënten vervroegd willen sterven. Die vallen niet buiten de euthanasiewet.

Het KeM vzw pleit voor meer bekendheid over de mogelijkheid tot vroegtijdige zorgplanning en over het opstellen van een wilsverklaring euthanasie.

Bron: De Morgen online, 10 februari 2012

Cognitieve stimulering heeft een gunstig effect op dementerende personen. Dat is meetbaar voor het geheugen en het denken, maar ook voor de kwaliteit van het leven. Dat besluiten Cochrane-researchers op basis van een systematische analyse van 15 studies.

De Cochrane-review analyseerde de resultaten van 15 RCT’s. De conclusies zijn zo gebaseerd op een totale populatie van 718 mensen met milde tot matig ernstige symptomen van dementie. Het ging vooral om patiënten met de ziekte van Alzheimer of personen met vasculaire dementie.

Warm aanbevolen

De participerende patiënten werden in kleine groepen behandeld, door middel van uiteenlopende activiteiten. Die konden gesprekken, woordspelletjes, muziek, koken, … omvatten. De activiteiten werden speciaal uitgekiend om het denken en het geheugen te stimuleren.

De uitkomsten in deze populatie werd vergeleken met controlegroepen die standaardtherapie kregen zoals standaardmedicatie, of soms ook alternatieve activiteiten aangeboden kregen, zoals televisie kijken of lichaamsbeweging.

Dat cognitieve stimulatietechnieken een gunstig effect hebben op het geheugen en het denken, en de ontwikkeling van dementie vertragen, is wat algemeen wordt waargenomen. Recente aanbevelingen leggen ook de nadruk op het belang van deze behandelingsmethoden. Deze Cochrane-review bevestigt dus al een bestaande praktijk.

Levenskwaliteit

Vaak wordt evenwel gevreesd dat cognitieve stimulering een minder gunstig effect heeft op de kwaliteit van het leven, en hier biedt deze systematische review wat nieuws.

De effecten van deze interventies zijn wel het meest uitgesproken voor cognitieve taken. De verbetering op tests voor het cognitieve functioneren kon zelfs waargenomen worden tot 3 maanden na de behandeling. Maar in een beperkt aantal studies werd ook een gunstige invloed vastgesteld op de sociale omgang, de communicatie, de kwaliteit van het leven en het welzijn van de persoon met dementie. Dat volgens zelfgerapporteerde schalen of beoordelingen door de zorgverleners.

De Cochrane-review vestigt daarbij de aandacht op een interessant spoor: het trainen van de mantelzorg in cognitieve stimulatietechnieken bij personen met dementie. Mensen uit de omgeving van de persoon met dementie kunnen dergelijke technieken volgens één studie gemakkelijk toepassen zonder dat dit voor hen een extra belasting vormt.

Bron: Artsenkrant, 15 februari 2012

• Infonamiddag ‘En ik? De sandwichgeneratie, gekneld tussen zorg en zorg’ te Ganshoren: 2 opeenvolgende sessies: dinsdagsnamiddag 20 en 27 maart 2012.
• Infoavond ‘Palliatieve zorg’ te Loonbeek: op dinsdagavond 27 maart 2012.

Studieresultaten van de onderzoeksgroep ‘Zorg rond het Levenseinde’ van de VUB en UGent wijzen erop dat het aantal patiënten met kanker dat in de thuisomgeving overlijdt in ons land ongeveer één derde van het totale aantal overlijdens aan kanker betreft, daar waar dit in Nederland 60 procent is. Het is ook opvallend dat slechts 43 % van de huisartsen in ons land aangeeft op de hoogte te zijn van de wensen van de patiënt op dit vlak. Nederland scoort met 67 procent merkelijk beter. In België overlijdt 71 procent van de patiënten met kanker op de plaats van wens, tegenover maar liefst bijna 90 % in Nederland. De onderzoekers stelden dat bij onze noorderburen thuiszorg meer aangemoedigd wordt en er een grotere verantwoordelijkheid is van de huisarts voor de patiënt tot aan het overlijden, daar waar in Vlaanderen de zorg in de laatste levensfase vooral in handen komt van multidisciplinaire teams.

Als erkende vereniging van gebruikers en mantelzorgers pleiten wij ervoor dat er meer aandacht gaat naar patiënten die strijden tegen kanker. Hun familieleden en andere mantelzorgers mogen echter ook niet uit het oog verloren worden. Ook deze personen verdienen meer erkenning en ondersteuning. Zij dienen, net als de patiënt, begeleid te worden; het is immers niet evident om te gaan met een kankerpatiënt en ondertussen ook een adequate copingstrategie te ontwikkelen met betrekking tot hun eigen angsten en bezorgdheden over hun naaste.

Bron: Politics.be, 4 februari 2012

Vitalink is een centraal platform voor gegevensdeling dat aansluit bij het federale e-Health.

Op dit platform zullen gegevens beschikbaar staan die door de relevante zorgactoren constant kunnen gedeeld worden. De toegang tot deze gegevens zal zeer streng beveiligd worden. De bedoeling is dat patiënten zelf kunnen bepalen welke actoren inzage krijgen. De voorzieningen zullen zelf verantwoordelijk zijn voor de gegevens die hun medewerkers opvragen (ontwikkeling van een intern veiligheidsbeleid). Vitalink, dat in oktober van dit jaar functioneel moet zijn voor de uitvoering van pilootprojecten, omvat drie domeinen: Sumerhberichten, journaal en parameters. Sumehr levert gestructureerde informatie over gegevens uit het globaal medisch dossier van een patiënt. Het journaal is een vrij tekstveld voor communicatie. De parameters zullen vooral medische parameters zijn, zoals bloeddruk.

Vitalink beoogt een integratie met alle lokale dossiersystemen: de patiëntendossiers van huisartsen, de software van woonzorgcentra, …

Ook de e-zorgplannen van de provinciebesturen doen mee aan de pilootprojecten en hebben de intentie om zich te integreren.

Het Agentschap Zorg en Gezondheid bereidt een decretale basis voor met bepalingen voor het delen van elektronische operationele gegevens. In uitvoering van dit decreet zullen erkenningsnormen worden uitgevaardigd. Ook BelRAI werkt met e-Health. Voorzieningen hebben er derhalve alle belang bij om bij de ontwikkeling van dossier- en communicatiesystemen de integratie in e-Health en Vitalink voorop te stellen.

Voorzieningen zullen met hun informaticasystemen op Vitalink kunnen aansluiten. Hoe ze dit zullen doen, beslissen ze zelf. De overheid zal geen aparte connectiemodule bouwen. Dit is een opdracht voor de softwareleveranciers die trouwens aan de pilootprojecten zullen participeren.

Om na te gaan of Vitalink en de vooropgestelde gegevens- en communicatiestromen tussen huisarts, apotheker, thuisverpleging en gezinszorg werken, zullen 4 pilootprojecten worden opgezet. Deze projecten hebben tot doel het medicatieschema van een patiënt ter beschikking te stellen van alle hiertoe gemachtigde zorgverstrekkers. De definitieve selectie van deze vier pilootprojecten worden op 13 april gecommuniceerd.

Momenteel zijn er 13 kandidaat-pilootprojecten. Het KeM vzw is, in naam van de gebruikers en mantelzorgers, betrokken bij het project uit de regio Aalst.

Bron: Nieuwsbrief VVDG, 10 februari 2012

Het doel van de Rondetafel:

• het formuleren van een gedragen visie rond gegevensdeling in de zorg in Vlaanderen
• het verduidelijken van de context en de concrete beleidsopties

Het evenement is het orgelpunt van een gestructureerd proces, waarbij door middel van een reeks interviews en workshops met onder andere artsen, professionele zorgactoren, patiëntenverenigingen, ziekenfondsen en industrie verwachtingen en pijnpunten in kaart zijn gebracht. Dit gebeurde onder begeleiding van het IBBT (Interdisciplinair Instituut voor Breedband Technologie). Resultaat van dit proces is het visiedocument ‘(e)Zorgzaam Vlaanderen’ voorgesteld door Wim Dewaele, voorzitter van de Rondetafel en CEO van IBBT.

Flanders’ Care wenst met dit document een duidelijke visie te bieden om te komen tot een (e)Zorgzaam Vlaanderen, waarin eenzelfde efficiënt en kwaliteitsvol zorg- en welzijnsaanbod aan elke burger blijvend gegarandeerd kan worden onder nieuwe omstandigheden en waarin informatietechnologie essentiële ondersteuning biedt.

De overheid vervult in de implementatie van deze visie een belangrijke rol, met drie hoofdtaken:

• de actoren uit zorg en welzijn faciliteren tot het efficiënt gebruik van informatietechnologie
• de zorggebruikers laten participeren in hun zorgtraject
• de industrie aanzetten tot innoveren in lijn met de behoeften van de artsen en professionele zorgverleners en met de behoeften van de patiënten/cliënten

Hiertoe zijn er reeds de nodige implementatiestappen gezet, zowel op het orkestratieniveau, het ICT-platformniveau als op het implementatieniveau.

Daarnaast zal Flanders’ Care blijven inzetten op het thema ‘ICT in de zorg’ en zullen daarbij de resultaten van de rondetafel als basis aangewend worden voor verdere acties.

Over Flanders’ Care

Met Flanders’ Care wil de Vlaamse Regering de revolutionaire medisch-technologische vooruitgang aanwenden in het voordeel van de patiënten en voor industriële vermarkting van Vlaamse innovatie. De missie van Flanders’ Care is ‘op een aantoonbare wijze en door innovatie het aanbod van kwaliteitsvolle zorg verbeteren en verantwoord ondernemerschap in de zorgeconomie stimuleren’.

Flanders’ Care wil dit realiseren door het uitwerken en implementeren van innovatieve doorbraakprojecten in de zorg met maximale maatschappelijke en economische meerwaarde. Flanders’ Care wil de uitdagingen waarmee de zorg wordt geconfronteerd aangaan en Vlaanderen in dit domein positioneren als een internationale topregio. Flanders’ Care is een onderdeel van Vlaanderen in Actie. Flanders’ Care werd gelanceerd op 8 juli 2010. Sindsdien heeft Flanders’ Care zich ontwikkeld van een beleidsinitiatief tot een operationeel geheel dat verschillende geledingen binnen de Vlaamse overheid overspant.

Volgende afspraken zijn gemaakt:

• Het toekennen van projectondersteuning binnen oproep 2 en 3 van de demonstratieprojecten: hiermee wordt doorgegaan op het elan van de eerste oproep. Naast een klassieke oproep is er ook een oproep voor zorgvernieuwingsprojecten zonder commercieel potentieel.
• Op initiatief van de minister van Innovatie wordt nog voor de zomer een oproep gelanceerd voor de Proeftuin Zorginnovatie Vlaanderen.  Deze proeftuin zal vertrekken vanuit de zorgvraag en moet aan de hand van  experimenten oplossingen formuleren voor de  maatschappelijke uitdagingen in de zorg (vergrijzing van de bevolking, zorgtekorten, langer thuis wonen, zorg omkadering, …).
• Dag van de Zorg: ter gelegenheid hiervan worden de stakeholders samengebracht rond het actieplan ‘werk maken van werk’. De Dag van de Zorg vindt plaats op 18 maart 2012.

De ‘Rondetafel ICT in de zorg’ stelde een aantal principes voorop:

• De zorggebruiker staat centraal. Hij bepaalt of zijn gegevens gedeeld mogen worden. Dat gebeurt via een zogenaamd ‘opt-in’-mechanisme.
• De overheid schept een kader, bevordert internationale standaarden en faciliteert de vereiste ontwikkelingen. De overheid wordt geen softwareleverancier. Softwareontwikkeling is de verantwoordelijkheid van de markt. Maar randvoorwaarden waaraan software moet voldoen, kunnen wel vastgelegd worden door de overheid, na advies van de betrokken actoren in welzijns- en gezondheidszorg van de zorggebruikers.
• De gegevensdeling zal beheerd worden door een Vlaams extern verzelfstandigd agentschap (EVA) in een privaatrechtelijke structuur. Dat extern verzelfstandigd agentschap zal opgericht worden zonder overheidspersoneel en met een minimale kostenstructuur.
• De Vlaamse regering wil maximaal aansluiten bij het federale e-Health-platform en dit aanduiden als dienstenintegrator voor gegevensdeling in welzijn. Vlaanderen zal volwaardig mede-eigenaar worden van e-Health. Het gedeelde eigenaarschap wordt vastgelegd in een samenwerkingsakkoord, dat bij wet en decreet bekrachtigd moet worden.
• De Vlaamse overheid werkt aan de ontwikkeling van en financiert een basisdienst ‘Vitalink’ die deel kan uitmaken van het e-Health-platform. Vitalink ambieert het technisch mogelijk maken van operationele gegevensdeling, in eerste instantie in de eerste lijn.

Deze principes moeten decretaal verankerd worden en berusten op voldoende vertrouwen en voldoende draagvlak om zo de geleidelijke uitbouw van het netwerk voor de gegevensdeling in de zorg mogelijk te maken.

Bron: Persbericht kabinet minister Vandeurzen, 13 februari 2012

In 2003 overleed 23,3 procent thuis, 53,4 procent in het ziekenhuis en 19,3 

In zijn antwoord op actuele vraag nr. 1055 beaamt minister Vandeurzen dat, wat het thuis sterven betreft, er nog aanvullende initiatieven kunnen worden genomen. In dat kader zijn de initiatieven inzake vroegtijdige zorgplanning,waarvan een aantal door de Vlaamse overheid worden gefinancierd, zeer positief en belangrijk. Vroegtijdige of voorafgaande zorgplanning is een proces van continu overleg tussen de zorgafhankelijke persoon en de zorgverlener, dat gericht is op het uitklaren van waarden en wensen van de zorgafhankelijke persoon inzake zijn palliatieve zorg. Zo heeft de zorgafhankelijke persoon meer inspraak in de zorgverlening en de beslissingen rond zijn levenseinde. Op die manier kan het percentage huisartsen en specialisten die op de hoogte zijn van de wensen van de zorgafhankelijke persoon worden verhoogd.

Bron: Nieuwsbrief VVDG, 10 februari 2012